Blog
12 maja 2020
Umowa kontraktacji

Umowa kontraktacji jest uregulowana w art. 613–626 kodeksu cywilnego. Artykuł 613 § 1 k.c. zawiera definicję ustawową umowy kontraktacji. Istotą umowy kontraktacji jest zobowiązanie producenta rolnego do wytworzenia i przeniesienia własności kontraktującemu oznaczonej ilości oznaczonych co do gatunku lub co do tożsamości rzeczy, które nie istnieją w chwili zawarcia umowy. Rzeczy te muszą wypełniać definicje produktu rolnego.

Elementami niezbędnymi do zakwalifikowania umowy jako kontraktacji są:

  • stroną umowy może być jedynie producent rolny;
  • zobowiązanie producenta rolnego do wytworzenia i dostarczenia oznaczonej ilości produktów;
  • określenie rodzaju i ilości produktów rolnych;
  • zobowiązanie kontraktującego do odbioru rzeczy i zapłaty ceny.

Przedmiotem kontraktacji nie jest dostawa skądkolwiek pochodzącego produktu oznaczonego in genere, lecz wyprodukowanie w gospodarstwie producenta rolnego produktu i jego dostarczenie. Własna produkcja jest istotnym elementem umowy kontraktacji. To podstawowa cecha umowy kontraktacji odróżnia ją w sposób oczywisty od umowy sprzedaży ( SN z 18.03.1998 r. I CKN 576/97, Legalis).

Umowa kontraktacji musi zostać zawarta na piśmie pod rygorem nieważności.

Umowa kontraktacji dotyczy produkcji rolnej, a ta z samej swej natury podlega ryzyku związanemu z niekorzystnymi dla producenta warunkami atmosferycznymi czy występowaniem klęsk żywiołowych. Z tego względu zgodnie z art. 622 § 1 kc jeżeli wskutek okoliczności, za które żadna ze stron odpowiedzialności nie ponosi, producent nie może dostarczyć przedmiotu kontraktacji, obowiązany jest on tylko do zwrotu pobranych zaliczek i kredytów bankowych.

Przyczyny niemożliwości spełnienia świadczenia z umowy kontraktacji mogą mieć różnorodny charakter, z zasady przyczynami niezawinionymi będzie siła wyższa, na przykład powódź, huragan, gradobicie. Judykatura dość szeroko interpretuje pojęcie siły wyższej na gruncie art. 622 § 1 k.c., uznając za siłę wyższą także suszę czy plagę owadów (wyrok SN z dnia 1 lutego 1968 r., II CR 393/67, OSNC 1969, nr 1, poz. 13; wyrok SN z dnia 23 marca 1956 r., I CR 1146/55, OSN 1958, nr 1, poz. 9).

Art. 622 § 1 kc jest przepisem bezwzględnie obowiązującym. Oznacza to, iż nie może być zmieniony wolą stron w drodze odmiennych postanowień umowy. Mogą zostać zmienione jedynie warunki zwrotu zaliczek i kredytów na korzystniejsze dla producenta.

Oznacza to jednocześnie, iż na producenta nie mogą zostać nałożone kary umowne z tytułu niedostarczenia odpowiedniej ilości produktów rolnych, jeżeli do niedostarczenia doszło w wskutek okoliczności, za które strony odpowiedzialności nie ponoszą. Kara umowna jest bowiem formą odszkodowania.

Do umowy kontraktacji w zależności od okoliczności danej sprawy zastosowanie znajdują  również przepisy kodeksu cywilnego regulujące: odpowiedzialność odszkodowawczą (art. 471 kc i następne) w tym następcza niemożliwość świadczenia (475 kc oraz 495 kc), ponadto reguła rebus sic stantibus art. 3571 kc oraz miarkowanie kary umownej (art. 484 § 2 kc).

Zobacz więcej