Blog
18 listopada 2020
Moralność sztucznej inteligencji na przykładzie samochodów samoprowadzących

Sztuczna inteligencja stanie się wkrótce tym czym dziś jest elektryczność – będzie wszechobecna i konieczna do życia. Badania i prace nad sztuczną inteligencją stanowią prawdziwą rewolucję przemysłową naszych czasów.

Jedną z dziedzin, w której może być wykorzystana sztuczna inteligencja jest motoryzacja. Już dziś sztuczna inteligencja występuje w postaci elektronicznych systemów asystujących. Natomiast w przyszłości możemy się spodziewać samoprowadzacych samochodów.

Ciekawym zagadnieniem w tym zakresie jest kwestia kolizji drogowych, których nie da się uniknąć. Kiedy samochodem kieruje człowiek zazwyczaj w sytuacji wypadku, człowiek nie ma wpływu na swoje działanie. Jest zaskoczony. Działa przypadkowo. Ulega panice. Reaguje na podstawie instynktu lub odruchów bezwarunkowych. Nie jest w stanie w czasie kilku sekund przeanalizować sytuacji i podjąć najlepszej decyzji. Inaczej sytuacja wyglądać będzie w przypadku maszyny. Dla maszyny możliwe jest w czasie kilku sekund przeanalizować sytuacje i opracować najlepszą strategię. Dokonać najlepszego z możliwych osądów.

Załóżmy, że nagle przed samoprowadzący samochód, w którym znajdują się ludzie na ulicę wbiega człowiek. Przyjmijmy, że w opisanej sytuacji samochód nie ma możliwości wyhamowania ani uniknięcia kolizji. Może jedynie uderzyć w przechodnia lub zjechać z drogi ratując przechodnia, ale uderzając np. w mur, drzewo, budynek tym samym zabijając osoby znajdujące się w pojeździe. Jaką decyzję powinna podjąć maszyna? Kto powinien umrzeć?

Czy maszyna ma zawsze ratować osoby znajdujące się w pojeździe przez nią prowadzonym? Może decyzja maszyny powinna zależeć od tego czy osoba przechodząca przez pasy robi to zgodnie z przepisami? A może decyzja maszyny powinna opierać się na tym kto siedzi w samochodzie a kto przebiega przez pasy? Czy decyzja maszyny powinna być inna jeżeli na pasy wybiegnie dziecko, a w samochodzie znajduje się osoba dorosła?

Niewątpliwie przed projektantami sztucznej inteligencji w tym zakresie stoi wiele bardzo trudnych pytań. Kiedy już zostaną opracowane odpowiedzi na te pytania należy odpowiedzieć sobie na kolejne takie jak: czy na całym świecie powinny zostać przyjęte te same reguły czy osądy moralne zależeć będą od kraju i danej kultury? Pozostaje jeszcze kwestia czy podjęcie decyzji będzie należało wyłącznie do maszyny czy też maszyna ma ją podejmować zgodnie z zasadami ustalonymi przez człowieka.

Odpowiedzi na te pytania ważne są nie tylko ze względów moralnych, ale również prawnych ponieważ odpowiednie działanie maszyny rodzić będzie kwestie odpowiedzialności za jej działanie.

Myślę, że odpowiedzi na te pytania należy szukać w podstawie działania sztucznej inteligencji, a mianowicie jak największym zbiorze danych. Aby odpowiednio zaprojektować takie systemy należy poznać zdanie w tym zakresie jak największej ilości ludzi. Nie można również zapominać, że osądy moralne mogą się zmieniać wraz z upływem czasu, co jest naturalne. Należałoby więc stale takie dane zbierać i aktualizować system działania maszyny.

Zobacz więcej